Gąbka do naczyń ma codzienny kontakt z talerzami, sztućcami, garnkami oraz zlewem. Po użyciu pozostają w niej woda, tłuszcz i drobne resztki jedzenia. Samo przepłukanie pod kranem nie sprawia więc, że gąbka staje się higienicznie czysta.
Porowata struktura zatrzymuje wilgoć na długo. Jeżeli gąbka leży mokra na dnie zlewu albo w zamkniętym pojemniku, wysycha bardzo powoli. W takich warunkach mikroorganizmy mogą łatwiej się namnażać.
Badanie opublikowane w czasopiśmie Scientific Reports wykazało, że używane gąbki kuchenne mogą zawierać bardzo różnorodne społeczności bakterii. Nie oznacza to, że każda gąbka jest natychmiastowym zagrożeniem. Może jednak przenosić zabrudzenia z jednej powierzchni na drugą.
Dlaczego płukanie gąbki nie wystarcza
Płukanie usuwa część piany i widocznych resztek. Nie oczyszcza jednak dokładnie wszystkich porów. Po odłożeniu na mokrą powierzchnię gąbka nadal pozostaje wilgotna i szybko ponownie zbiera zabrudzenia.
Nie warto używać tej samej gąbki do mycia naczyń, blatu kuchennego i zlewu. Szczególnie po kontakcie z surowym mięsem lepiej wykorzystać papierowy ręcznik, a gąbkę wyrzucić lub przeznaczyć wyłącznie do brudnych powierzchni.

Jak ograniczyć liczbę bakterii
Po każdym użyciu gąbkę trzeba dokładnie wypłukać, wycisnąć i odłożyć w miejsce z dobrą wentylacją. Nie powinna leżeć w wodzie ani w zamkniętym pudełku.
USDA opisuje użycie zmywarki z gorącym suszeniem oraz mikrofalówki jako sposoby ograniczenia liczby bakterii. Nie oznacza to jednak, że każda gąbka po jednym takim zabiegu będzie całkowicie bezpieczna.
Do mikrofalówki można włożyć wyłącznie mokrą gąbkę bez metalowych elementów. Suchej gąbki nie wolno podgrzewać, ponieważ może się zapalić. Jeżeli produkt ma metalową warstwę szorującą, bezpieczniej użyć zmywarki albo od razu wymienić gąbkę.
Kiedy kupić nową gąbkę
Gąbkę warto wyrzucić, gdy:
- brzydko pachnie mimo płukania,
- jest śliska,
- rozpada się albo ma uszkodzoną powierzchnię,
- pozostają w niej resztki jedzenia,
- zmieniła kolor,
- była używana bardzo intensywnie,
- miała kontakt z surowym mięsem.
Przy codziennym używaniu rozsądna jest wymiana mniej więcej co jeden lub dwa tygodnie. Jeżeli gąbka jest regularnie czyszczona i szybko wysycha, może wytrzymać dłużej, ale nie warto kierować się wyłącznie kalendarzem. Zapach, śluzowata powierzchnia i uszkodzenia są ważniejszym sygnałem.

Alternatywą dla klasycznej gąbki może być szczotka do naczyń albo ściereczka nadająca się do prania. One również wymagają regularnego czyszczenia i dokładnego suszenia.
Najprostszy nawyk jest jednocześnie najważniejszy: po myciu naczyń wycisnąć gąbkę, odłożyć ją tak, aby mogła wyschnąć, nie używać jej do wszystkich powierzchni i wymienić ją, gdy zaczyna brzydko pachnieć.